Houtbewerking en meubelmakerij

Een condensdroger haalt vocht uit de lucht door die af te koelen. Onder 12 °C lukt dat de meeste condensdrogers slecht, en daar raden we ze dan ook af. Kijk dus eerst naar de koudste week van het jaar. De vierkante meters komen daarna.

• Verwarmde werkplaats, ook ’s nachts boven 12 °C: de TTK 166 ECO of de TTK 171 ECO. Voor een kleine werkplaats de TTK 105 S.
• Werkplaats die in het weekend afkoelt, of een loods tussen 5 en 12 °C: de TTK 350 S of de TTK 655 S. Ze ontdooien met heetgas en blijven drogen.
• Opslag waar het vriest: de adsorptiedroger TTR 160 of TTR 250, die werkt van -15 tot 35 °C.

Olie, was of een spray op de zaagtafel en de vlakbank helpt, maar alleen tegen het gevolg. De oorzaak is vochtige lucht die neerslaat op metaal dat kouder is dan die lucht. Bij 15 °C en 85% luchtvochtigheid gebeurt dat al op alles onder 12,5 °C, zoals een gietijzeren tafel na een koude nacht. Bij 50% ligt die grens rond 5 °C.

Een kachel die je alleen aanzet als je er bent, maakt het vaak erger: de lucht warmt sneller op dan het ijzer, en dan beslaat het juist. Een droger die dag en nacht op 50% staat, houdt de lucht droog voordat je binnenkomt.

Maak de werkplaats wel eerst zo winddicht als je kunt. Door elke kier komt nieuwe vochtige lucht binnen, en dan draait de droger langer.

Hout neemt vocht op of staat het af, tot het in evenwicht is met de lucht om zich heen. Bij 21 °C en 50% luchtvochtigheid komt het uit op ongeveer 9%, bij 80% op 16%. Staat de lucht in je werkplaats stil op één waarde, dan blijft ook het hout op zijn vochtgehalte.

Verwerk hout daarom op het vochtgehalte dat het straks in gebruik heeft. Voor meubels is dat volgens Centrum Hout gemiddeld 10%, en daar hoort een luchtvochtigheid van ongeveer 50 tot 55% bij. Een meubelwerkplaats houd je dus rond 45 tot 55%, en vooral stabiel.

Een onverwarmde loods volgt de buitenlucht. Die is in De Bilt over het hele jaar gemiddeld 78% vochtig (KNMI), en in herfst en winter vaak meer. Gedroogd hout komt daar uit op 15 tot 18%: vochtiger dan elke streefwaarde voor binnenwerk.

Houd de opslag op 55 tot 65%, dan blijft hout rond 10 tot 12%. Tussen 5 en 12 °C doen de TTK 350 S en de TTK 655 S dat met hun hygrostaat. Vriest het, dan neem je de TTR 160 of de TTR 250. Die maken geen water maar blazen warme, vochtige lucht naar buiten, via een luchtslang door de muur of een raam. De slang koop je erbij.

Een hygrostaat zit niet in de TTR’s, dus zonder draaien ze continu. Op beide zit een aansluiting voor een losse hygrostaat met Tuchel-stekker. Zet die op je offerteaanvraag.

• Hout drogen zoals een droogoven. Vers of nat hout droog je in een droogkamer, of je koopt het gedroogd in. Hout dat net iets te vochtig binnenkomt, zakt in een droge werkplaats wel langzaam naar het evenwicht met de lucht.
• Te droge lucht oplossen. Hij haalt alleen vocht weg. Verwarmde buitenlucht van 0 °C en 70% is bij 20 °C nog maar 19% vochtig, en daar trekken houten meubels krom of scheuren ze (KNMI). Is je verwarmde werkplaats in de winter te droog, dan heb je een bevochtiger nodig.
• Een koude werkplaats klaarmaken om te lakken. Watergedragen meubellak vraagt een ruimte van minimaal 15 °C, en houtlijm (PVAc, D3) een minimale filmvormingstemperatuur van 5 °C. Dat is eerst een kwestie van verwarmen. Wel helpt een droger tegen een melkachtige waas: boven 75% luchtvochtigheid kan watergedragen lak wit uitslaan.

Lak- en lijmwaarden komen uit technische bladen van fabrikanten. Kijk op het blad van jouw product.

Goed gedroogd haardhout bevat ongeveer 20% vocht, schrijft het RIVM. Vers gekapt hout zit rond 50%. Dat drogen gebeurt buiten, onder een afdak met wind erlangs, en het duurt een tot twee jaar.

Ligt het droge hout daarna in een dichte loods, dan bepaalt de lucht of het droog blijft. Bij 10 °C en 90% luchtvochtigheid komt hout niet onder ongeveer 21%. Houd de loods onder 85%, dan blijft het eronder. Gaat het om een houten schuur bij huis? Kijk dan bij onze luchtontvochtigers voor de schuur.