Kleding, schoenen & leer

De ruimte bepaalt welk apparaat past. Drie plekken, drie keuzes.

• Winkelvloer en paskamers. Hier lopen klanten rond, dus telt het geluid. De Helthome Smart Air 20L en 25L (ons eigen merk) en de Trotec TTK 33 E maten we zelf op 1 meter tussen 37,5 en 43,2 dB. Een afvoer is er meestal niet: je leegt de tank bij opening. Is hij ’s nachts vol, dan stopt hij vanzelf.
• Verwarmde voorraadruimte. Daar komt niet elke dag iemand. Leg de slang naar een putje of een gootsteen die lager staat. De TTK 90 E droogt tot 55 m² en de TTK 127 E tot 95 m², allebei bij veel vocht en met de slang erbij.
• Kelder of opslagbox onder 12 °C. Een gewone luchtontvochtiger raden we daar af. De TTK 100 E ontdooit met heetgas en haalt in de kou nog 30 m². De adsorptiedroger TTR 57 E werkt vanaf 1 °C, tot 35 m².

Schimmel heeft vocht nodig, en tijd. Volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, die musea adviseert over het bewaren van collecties, kan schimmel boven 70% luchtvochtigheid groeien. Tussen 45 en 60% is het risico op schade klein. Ga ook niet te ver omlaag: onder 30% droogt leer uit.

Buiten zit de lucht in het najaar bijna altijd hoger. In De Bilt lag de gemiddelde luchtvochtigheid van oktober tot en met januari tussen 86 en 89% (KNMI-daggegevens 1991 tot 2020, onze berekening). Elke keer dat de deur opengaat en elke natte jas brengt daar iets van binnen. Koude lucht kan minder vocht dragen dan warme, dus in een onverwarmde kelder of opslagbox loopt het percentage verder op dan in de winkel.

Zet de hygrostaat op 50 tot 55%. Dan heb je marge tot de 60%, en schakelt het apparaat zelf uit zodra de lucht droog genoeg is.

Vochtvreters en silicazakjes zijn voor bijna iedereen de eerste stap. Ze doen hun werk in een kleine, dichte ruimte: een kast, een doos, de schoenendoos onderweg naar de winkel. In een kelder of een opslag waar de deur steeds opengaat, houden ze het vaak niet bij. Een luchtontvochtiger met hygrostaat meet zelf en houdt de waarde vast, ook in het weekend.

Luchten werkt in een verwarmde winkel, maar kost warmte. In een onverwarmde kelder of opslagbox laat je in het najaar juist vochtige buitenlucht binnen. En de verwarming hoger zetten verlaagt het percentage wel, maar haalt geen water uit de lucht: gaat de thermostaat weer omlaag, dan loopt het weer op.

Doe het buiten, en borstel kleding, schoenen en tassen eerst droog af. Dan verspreid je de sporen niet in de winkel.

• Kleding: was op de hoogste temperatuur die het waslabel toestaat en laat alles helemaal drogen. Wat niet in de machine mag, gaat naar de stomerij. Verse weervlekken gaan er vaak uit, oude laten soms een verkleuring achter.
• Leer: neem het af met een licht vochtige doek en laat het drogen bij kamertemperatuur, niet op de verwarming of in de zon. Verzorg het daarna met een middel dat de fabrikant aanraadt.
• Matras: lichte vlekken laat je drogen, en daarna houd je lucht onder het matras. Zit het er diep in, dan is vervangen meestal de enige oplossing.

Veel schimmel of dure stukken? Laat het reinigen door een stomerij, schoenmaker of lederspecialist. En zolang de lucht vochtig blijft, komt het terug.

Water. Op de winkelvloer leeg je de tank bij opening. Is hij eerder vol, dan stopt het apparaat en wacht het tot iemand hem leegt. In de opslag, waar niet elke dag iemand komt, sluit je een slang aan op een putje of gootsteen die lager staat. Trotec schrijft die slang voor bij langdurig of onbewaakt gebruik. De pomp in de TTK 127 E is voor als er iemand bij is, niet om dag en nacht door te draaien. Geen afvoer die laag genoeg ligt? Zet het op je offerteaanvraag, dan zoeken we een losse condenspomp.

Stroom. Per liter water verschillen de apparaten flink. Volgens onze ruimtetabel vraagt de Helthome Smart Air 20L 0,30 kWh per liter, de TTK 90 E 0,42, de TTK 100 E 0,55 en de adsorptiedroger TTR 57 E 2,06. Die laatste koop je dus alleen voor een ruimte die te koud is voor de rest. Haalt de hygrostaat de ingestelde waarde, dan stopt het drogen en daalt het verbruik.

Na een stroomstoring. De Helthome draait daarna verder in dezelfde stand. De TTK 33 E onthoudt stand en luchtvochtigheid en gaat zelf weer aan. Gaat ’s nachts de hele groep uit, kijk dan bij de andere modellen ’s ochtends of ze weer draaien.

Kleine paskamer. De apparaten met koudemiddel (propaan) mogen volgens hun handleiding alleen in een ruimte van meer dan 4 m². Is de paskamer kleiner, zet het apparaat er dan vóór, op de winkelvloer.